Publikacje » Wyrabianie odpowiedzialności

Autor: Edyta Łyczko-Siller
Etap nauczania: Szkoły ponadgimnazjalne
Typ publikacji: Konspekty i scenariusze
Przedmiot: Lekcje wychowawcze

Wyrabianie odpowiedzialności

SCENARIUSZ LEKCJI

Czynności organizacyjne:

Ad. 1. Na czynności organizacyjne i usprawiedliwianie godzin opuszczonych w szkole często omawianie spraw bieżących zajmuje nauczycielowi od 10 do 20 min.

Ad.2. Na przeprowadzenie zasadniczej części lekcji zostaje czasu od 25-35 min.

Czas ten należy kontrolować tak, aby nie pominąć żadnej części z wyznaczonego toku lekcji, niedopuszczalnym jest aby lekcja zakończyła się bez podsumowania zasadniczych treści wypracowanych przez uczniów w ramach ćwiczeń i dyskusji. Zatem czas należy stosunkowo skracać lub wydłużać proporcjonalnie na każdym etapie zaplanowanym w toku lekcji.

Czynności związane z tematem lekcji:

Ad 3. Przeprowadzenie pogadanki na temat odpowiedzialności człowieka
( 2-5 min).

Pogadanka powinna być wstępem do tematu lekcji. Celem pogadanki jest zwróceniem uwagi uczniów na omawiane zagadnienia jego istotę i wagęe problemu. Zbyt długa pogadanka powoduje znużenie uczniów i odwrócenie ich uwagi od tematu lekcji oraz brak aktywności na lekcji. Przykład pogadanki:

W obecnych czasach tak wiele się słyszy w mediach o niewłaściwych postawach, rozbojach, krzywdzie zadawanej innym ludziom. Wtedy pojawiają się pytania:

Gdzie jest odpowiedzialność tych sprawców za ich czyny i słowa?

Dlaczego sprawcy czują się całkowicie nieodpowiedzialni?

Aby odpowiedzieć sobie na te pytania należy najpierw wyjaśnić pojęcie odpowiedzialności.

Ad. 4. Zdefiniowanie pojęcia odpowiedzialność ( 7- 10 min).

W tej części lekcji uczniowie wyjaśniają jak rozumieją pojęcie odpowiedzialności. Jeśli nie chcą się wypowiadać należy pobudzić ich aktywność przez zadawanie pytań pomocniczych kierowanych do konkretnych uczniów zgłaszających się lub wybranych przez nauczyciela.

Proponowane pytania pomocnicze:

Czy małe dzieci są odpowiedzialne za swoje czyny? Dlaczego?

Czy człowiek odpowiedzialny świadomie postępuje niewłaściwie?

Człowiek, który świadomie dokonuje trafnych wyborów jest odpowiedzialnym?

Czy osoba która nie umie się przyznać do winy jest odpowiedzialną?

Na powyższe pytania uczniowie odpowiadają uzasadniając swoją odpowiedź konkretnym przykładem, opisem sytuacji.

Nauczyciel reasumuje co jest potrzebne do poczucia odpowiedzialności, aby ukierunkować myślenie uczniów:

Do poczucia odpowiedzialności trzeba:

1. stale dorastać

2. widzieć różnice między dobrem a złem

3. umieć świadomie dokonywać trafnych wyborów

4. umieć wziąć winę na siebie i nie szukać wykrętów

Ad. 5. Wykonanie ćwiczeń ( 13-15 min).

1. Ćwiczenie mające pobudzić do aktywności uczniów mniej aktywnych na lekcji. Czas na to ćwiczenie od 4 do 5 min.

Na tablicy nauczyciel zapisuje pojęcie odpowiedzialność w słoneczku i prosi kolejno kilku uczniów mniej aktywnych do tej pory, aby dopisali skojarzenia
z tym pojęciem na narysowanych promieniach słoneczka.
Na przykład: rozsadek, rozwaga, prawdomówność, roztropność sprawiedliwość, ostrożność itp.

2. Ćwiczenie w grupach 3-5 osobowych

Nauczyciel zwraca się do klasy: Czy Wy jesteście odpowiedzialni? Spróbujcie odpowiedzieć na to pytanie podając co takiego robicie lub czego nie robicie będąc odpowiedzialnym w wybranej dziedzinie.

Nauczyciel rozdaje wcześniej przygotowane karty pracy dla każdej
z grup, gdzie każda grupa wypowie się o swojej odpowiedzialności
w danej dziedzinie. W każdej grupie należy wybrać lidera, który będzie zapisywał na kartce propozycje kolegów, a potem przedstawi je na forum klasy. Czas na pracę w grupach od 4 do 5 min maksymalnie.
Prezentacja wyników powinna odbyć się na forum klasy tak, aby można była określić czy ten zespół klasowy jest ludżmi odpowiedzialnymi
w różnych aspektach. Czas na prezentację od 4 do 5 min.

Ad. 6. Podsumowanie lekcji: charakterystyka osoby odpowiedzialnej (3-5min).

W posumowaniu lekcji powinni uczestniczyć zarówno uczniowie oraz nauczyciel.

Podsumujmy zatem jakie warunki trzeba spełnić, aby być człowiekiem odpowiedzialnym:

1. solidnie wywiązywać się ze swoich obowiązków

2. dotrzymywać obietnic

3. przewidywać skutki swoich czynów

4. ponosić konsekwencje za swoje czyny i słowa

A zatem określmy przymiotnikami cechy charakteryzujące osobę odpowiedzialną : (odpowiednio do powyższych punktów)

1.obowiązkowy

2. słowny

3. rozważny

4. konsekwentny